BEST dergisi, bina kontrol, konfor ve güvenlik sistemlerini bir arada tek bir disiplin altında toplayan ilk ve tek dergidir. Bina elektronik sistem teknolojileri alanında faaliyet gösteren tüm firmaların etkinliklerini ortak zeminde buluşturmayı amaçlayan BEST dergisi, firmalar ile müşterileri arasında bir köprü işlevi görerek sektörün gelişimini misyon edinir.

YANICI VE PARLAYICI SIVI DEPOLARINDA YANGIN ÇÖZÜMLERİ

NORM TEKNİK BORA ŞİRANLI, MAKİNE MÜHENDİSİ-SİSTEM UZMANI

Yanıcı Parlayıcı Sıvı Depolarında Yangın Çözümleri

Kimyasallar günümüzde birçok tesiste çeşitli sebeplerle bulunduruluyor ve kullanılıyor. Bu tesisler petrol rafineleri, kimya fabrikaları gibi riskli kimyasalların yoğun veya tamamıyla kullanımının yapıldığı yerler olabileceği gibi endüstriyel fabrika depoları, prosesleri gibi bu tip ürünleri kısmi olarak bulundurulan veya kullanan yerlerde olabiliyor.

Örneğin, ABD yerel itfaiyelerine ulaştırılan bilgilere göre 2007-2011 yılları arasında yılda ortalama 160,910 yangın parlayıcı ve yanıcı sıvıların tutuşması ile başlamıştır. Bu yangınlar yılda ortalama 454 ölüme, 3910 yaralanmaya ve 1,5 milyar USD maddi zarara yol açmıştır. Kaydedilen yangınların %11’i depolarda çıkmasına karşın bu yangınlar yaralanmaların toplamda %20’sine sebep olmuştur.

Otomatik Yangın Söndürme Sistemleri İle Acil Müdahale

Basit söndürücüler, yüksek miktarlarda depolanan kimyasalların bulunduğu yerlerde çıkan yangının kontrol altına alınmasında ve söndürülmesinde yeterli olmuyor. Bu tip durumlarda alınabilecek pasif önlemlerin yanında otomatik yangın söndürme sistemleri, itfaiye mahale ulaşana kadar yangının büyümesini engellemek veya yangını söndürmek amaçlı özellikle yanıcı / parlayıcı kimyasal depolanan depolarda kurulumu tercih edilen sistemlerdir.

Parlayıcı ve yanıcı sıvı depolanan depolarda NFPA 30 standardı asgari olarak yanıcılık sınıfı, depolama şekli ve sıvının depolandığı kabın tipine göre tablolardan sprinkler veya köpük-su sprinkler sistemlerine yönlendirmede bulunuyor. Ayrıca otomatik su spreyi, su sisi, yüksek genleşmeli köpük, kuru kimyevi ve alternatif konfigürasyonlarda sprinkler sistemlerinin de NFPA standartları ışığı ve üretici tavsiyeleri doğrultusunda otoritelerin onayına istinaden alternatif olarak değerlendirilebileceğini belirtiyor.

Bu sistemlerin içerisinde yaygın olarak depolarda otomatik sprinkler; ıslak borulu, kuru borulu veya ön-tepkili sistemlerinden biri olarak dizayn edilebiliyor. NFPA 30’da otomatik sprinkler sistem tasarım kriterlerini işleyen tablolar parlayıcı ve yanıcı sıvıları öncelikle aşağıda belirtilen kriterlere göre sınıflandırıyor.

  • Parlayıcı veya yanıcı komponent konsantrasyonu volumetrik olarak %50’den fazla olan;
  • Karışabilir ve karışabilir olmayan sıvılar
  • Sınıf IIIB sıvılar
  • Su ile karışabilir sıvılar
  • Parlayıcı veya yanıcı komponent konsantrasyonu volumetrik olarak %80’den fazla olmayan karışabilir sıvılar
  • Sınıf II ve Sınıf III karışabilir ve Sınıf II ve Sınıf III karışabilir olmayan sıvılar
  • Ağırlıkça %50’ye kadar Sınıf IC, Sınıf II veya Sınıf IIIA sıvı içeren doymamış polyester reçineler.
  • Yukarıda tanımlanmış olan parlayıcı ve yanıcı sıvılar sınıflandırıldığı ve depolama çeşitlerine göre ayırıldığı tablolardan maksimum depolama ve tavan yükseklikleri kısıtları altında temel olarak asgari sprinkler K faktörü, dizayn yoğunluğu ve operasyon alanına ulaşılıyor ve bu değerlere göre dizayn yapılıyor.