BEST dergisi, bina kontrol, konfor ve güvenlik sistemlerini bir arada tek bir disiplin altında toplayan ilk ve tek dergidir. Bina elektronik sistem teknolojileri alanında faaliyet gösteren tüm firmaların etkinliklerini ortak zeminde buluşturmayı amaçlayan BEST dergisi, firmalar ile müşterileri arasında bir köprü işlevi görerek sektörün gelişimini misyon edinir.

YER VE ZAMAN KAZANDIRAN BESLEME VE DAĞITIM

PHOENİX CONTACT TÜRKİYE SEVGİ BAŞAK GÜRSOY, ENDÜSTRİYEL BAĞLANTI TEKNOLOJİLERİ ÜRÜN YÖNETMENİ

Elektrik enerjisinin temini ve tüketiciye dağıtılması elektrik bağlantı teknolojisinin temel şartıdır. 19. yüzyılın başlarından itibaren aydınlatma sistemleri ve küçük elektrikli sürücüler için elektrik şebekeleri kurmakla başlayan elektrik enerjisi temini günümüzde son derece karmaşık switch ve kontrolör sistemlerinin konusu haline gelmiştir. O dönem bağlantı teknolojisi basitti; kontaklar lehimlenir veya vidalı bağlantı yapılırdı. Sanayileşme elektrik dağıtım şebekesinin hızlı evrimine ve yeni imkânlara neden oldu. Elektrik bağlantı teknolojisi bugün endüstriyel sistemlerde geçerli olan modüler kontrol panosu kablolama sistemine dönüşmüştür. Elektrik enerjisi artık “sadece” dağıtılmıyor, aynı zamanda anahtarlanıyor, kontrol ediliyor, dönüştürülüyor ve korunuyor.

Klemensin Yükselişi

Elektrik bağlantı teknolojisinin evrimi sayesinde bugün kurulan kontrol panosu ve klemens kutuları çok daha küçük ve modüler olabiliyor. Esneklik, modülerlik ve düşük alan gereksinimleri endüstriyel kullanımdaki kablaj için asıl gerekliliklerdir. Gittikçe daha fazla optimize edilen bağlantı teknolojileri, örneğin doğrudan geçmeli yaylı teknoloji, yüksek elektriksel koruma sağlarken ciddi zaman kazandırır. Kontrol panosundaki veya bağlantı kutusundaki her santimetre bir maliyet faktörü olduğundan alan ihtiyacı her zaman önemli rol oynamaktadır.

Asansör imalatı, makine imalatı veya bina tesisatlarında konvansiyonel komponentler için alan genellikle yeterli değildir. Dahası bina tesisatlarında elektrik bağlantı teknolojisinin bileşenleri nitelikli olmalıdır. Örneğin, konnektör elemanları için izolasyon direnci, EN 60998-1’e (Bağlama düzenleri (klemensler), ev ve benzeri yerlerdeki alçak gerilim devreleri için, Bölüm 1: Genel kurallar) göre ölçümle belirlenir. Buna ek olarak, IEC 60068-2-32 uyarınca yapılan standart kontrollerin bir parçası olan devrilen varil testi, test nesnelerinin yüksek bir mekanik dayanıklığa sahip olduğunu belgelemektedir.

Özel uygulamaların özel boyut ve fonksiyon gereksinimleri modern klemenslerle de karşılanabilir. Phoenix Contact çok fonksiyonlu bir aksesuar sistemine sahip mini ve mikro klemenslerde geniş ürün yelpazesini sunuyor. Kullanışlı aksesuarları ve kolay montajı ile en küçük klemensler için bile kullanıcının DIN rayının montajı ve klemens bağlantısı için zamana ihtiyacı vardır.

Potansiyel dağıtım blokları konfigürasyon için gerekli alan ve işçiliği azaltıyor. En azından iki klemensin köprülenmesi gerekeceğinden geçmeli köprü çözümleri ile klemens dizisini oluşturmak bile epey zaman gerektirir. Bu şekilde köprülerle oluşturulan bağlantıların yaygınlığı, bağlantı teknolojisinde potansiyel dağıtımın oynadığı önemli rolü vurgular. Phoenix Contact bu nedenle 2017 yılında Hannover Messe’de elektrik enerjisinin dağıtımını önemli ölçüde basitleştiren yeni bir ürün yelpazesini sundu. PTFIX ürün serisi standart ray klemens sisteminden önemli ölçüde farklı olduğu için klemenslerle değil dağıtım blokları kategorisiyle ilişkilidir. Dağıtım blokları, her biri 6, 12 ve 18 adet bağlantıya sahip üç farklı varyasyon şeklinde mevcuttur. Nominal kesitler 1,5 mm² ile 2,5 mm²’dir, ilave köprü takmaya gerek yoktur (Şekil 2). 2.5 mm²’lik çıkışlı tiplerin, ayrıca 6 mm²’lik bir besleme bağlantısı olan tipleri de mevcuttur. Bu ürünler de oldukça küçük olan 2.5 mm²’lik bloğun yüksekliğine sahiptir. PTFIX’in en büyük avantajlarından biri tüm bağlantıların artık kendisini ispat etmiş push-in teknolojisine sahip olmasıdır. Dolayısıyla ürünler, 0,34 mm² kadar küçük kesitli tek ve çok telli iletkenler kullanılsa bile aletsiz olarak doğrudan ve hızlı şekilde kablolanabilir. PTFIX ürün yelpazesinin kompakt blokları kullanıma hazırdır, yani kutudan çıkarılarak hemen kablajı yapılabilir. Bu, birkaç dakika içinde elektrik dağıtımını yapmanızı sağlar. (Şekil 3)

Dağıtım bloklarının mekanik bağlantısı için farklı çözümler vardır. NS 15 ve NS 35 DIN rayları için montaj ayakları bunlardan ikisidir. Bloklar NS 35 raya yatay ve dikey olarak monte edilebilir. Montaj ayakları PTFIX bloklarının buna uygun olarak tasarlanmış alt bölümüne elle itilerek kolayca takılabilir. Blokları yanyana birleştirebilme imkânı da bulunmaktadır.

Bloklar bu şekilde birleştirildiğinde ayrılmaları mümkün değildir ve her iki blok için bir ayak takılması yeterli olacaktır. Blokların yan yana geçme özelliği bulunması, yüzey montajı bir flanşla yapıldığında da yararlıdır. Flanşlar ve 2.5 mm²’lik bloklar her iki taraftan birbirlerine takılabilir niteliktedir. Bloklar ve montaj ayakları ayrı ayrı alınabileceği gibi, bloklar ayakları takılı halde de sipariş edilebilir.

Yapıştırma Sayesinde Yüksek Esneklik

PTFIX, DIN rayına ve bir flanş kullanarak yüzeye tutturmanın yanı sıra, yapışkanla da sabitlenebilir. Yapıştırıcı yüzeye iyi uyum sağlar ve anında yapışır. Bu aynı zamanda kullanıcının zaman ve esneklik kazanmasına yardımcı olur. Bir kontrol panosu veya klemens kutusu genişletilecekse DIN rayı için bir alan aramak zorunda değilsiniz, PTFIX’i basitçe duvara yapıştırıp kablajını yapmak yeterlidir. (Şekil 4)

Markalama bloğun ortasında kendinden yapışkanlı şeritler kullanılarak yapılabilir. Bu amaçla kullanım için THERMOMARK ROLL ile yazdırılabilen rulo malzemeler, THERMOMARK CARD ile yazdırılabilen tabakalar ve ofis tipi lazer yazıcılarda yazdırılabilen A4 formatında etiketler mevcuttur. PTFIX blokların önemli bir özelliği de Clipline klemens sisteminin standart indirici köprüleri kullanılarak bağlanabilmeleridir. Bu sayede bloklar kolayca daha büyük kesitlerde kablolar üzerinden beslenebilir ve sigortalı klemenslerle korunabilir.

Potansiyel dağıtıcılar IEC 60947-7-1’e göre 500 V nominal gerilimler için uygundur. 2,5 mm²’lik nominal kesitte montaj türüne bağlı olarak 690 V’a kadar uygun modeller mevcuttur. DIN EN 60998-2-2 uyarınca bina tesisatları için 450 V olarak onaylanmıştır. 6 mm besleme bağlantılı 2,5 mm² varyantın nominal akımı 57 A’ya kadar test edilmiştir. PTFIX ürünleri Kuzey Amerika için UL ve CSA onayına sahiptir. Burada nominal gerilim 2,5 mm² için 300 V ve 1,5 mm² için 150 V olarak tanımlanmaktadır.