YEŞİL BİNALARDA EDGE SERTİFİKASI

👤TURKECO İNŞAAT VE ENERJİ LTD. KATYA KAYA, EDGE UZMANI

🔍 Gelişmekte olan ülkelerde, özellikle hızlı nüfus artışıyla birlikte, enerji ve su gibi kaynaklara olan ihtiyaç da giderek artmaktadır. Birleşmiş Milletler Çevre Programı’ndan (UNEP) elde edilen bilgiler doğrultusunda söz konusu ülkelerde enerji tüketiminin yüzde 35’inden ve su tüketiminin yüzde 5’inden binalar sorumludur. Ayrıca yıllık sera gazı salımlarının yüzde 15’i bina yapımı ve işletmesinden kaynaklanmaktadır. Türkiye’deki durumu incelediğimizde de bu tablonun çok farklı olmadığı görülmektedir.

Artan nüfus, konut ihtiyacının karşılanmasının ötesinde, yaşam standardı ve binaların kalitesinde de gelişme beklemektedir. Bu talebin yeşil binalarla karşılanması, düşük maliyetlerle kaynak verimliliğinin sağlanması, çevresel etkilerin azaltılması ve iklim değişikliğiyle mücadele için önemli bir fırsat sunuyor. Küresel ölçekte ortaya çıkan gönüllü yeşil bina sertifikasyon sistemleri, bu beklentilere çözüm sağlıyor. Geçtiğimiz 10 yıl içerisinde LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) ve BREEAM (British Research Establishment Environmental Assessment Method) gibi yeşil bina sertifikasyon sistemleri ülkemizde de yaygınlaştı ve sertifika başvuruları 1000’i aştı. Bu sertifika sistemleri kimi zaman ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde nüfusun tamamı için erişilebilir olamamakla, üst gelir gruplarının erişimiyle kısıtlı kalmakla eleştirilmektedirler. Bu sorun, Dünya Bankası Grubu üyesi ve gelişmekte olan ülkelerinde özel sektörün kalkınması için faaliyet gösteren dünyanın en büyük kalkınma kuruluşu olan IFC’nin (International Finance Corporation) dikkatini çekmiştir.

Yeşil binaların sağladığı tasarrufun, üst gelir gruplarındansa, fatura harcamalarının hane gelirinin yüzde 20’sine varabilen düşük gelir grupları için daha büyük önem taşıdığını görülmektedir. Yeşil binalar hanelerin tasarruf yapmalarını sağlayarak, ekonomik dirençlerinin güçlenmesine destek olabilecek araçlar olarak değerlendirilebilir. Bu hedefle yola çıkan IFC, yeşil binaları gelişmekte olan ülkelerde herkesin erişimine açmak için EDGE (Excellence in Design for Greater Efficiencies / Yüksek Verimlilik için Tasarımda Mükemmellik) Yeşil Bina Sertifika Sistemi’ni geliştirdi.

EDGE, Türkiye’nin de dahil olduğu 130’dan fazla ülkede yeşil bina yapmanın “Hızlı”, “Kolay” ve “Ekonomik” bir yoludur. Proje ekiplerinin ve gayrımenkul geliştiricilerin tasarımlarını yerel ölçütlere göre optimize edebilmeleri için ölçülebilir bir yöntem sunuyor. EDGE’i diğer yeşil bina sertifikasyon sistemlerinden ayıran en temel özellik yerel standart ve yönetmelikler doğrultusunda hazırlanmış olması ile birlikte pazardaki tüm aktörlerin finansal ve çevresel etkileri gözlemleyebilmesine olanak sağlamasıdır. Sürekli gelişen kapsamıyla EDGE, konutlar, ofisler, sağlık yapıları, perakende sektörü yapıları ve oteller dahil, yeni ve mevcut binalar için kullanılabiliyor.
EDGE; herkes için ücretsiz ve çevrimiçi olarak kullanılabilen bir yazılım ile destekleniyor. Edgebuildings.com’dan erişilebilen EDGE yazılımı, yerel maliyetler ve iklim verileri kullanarak projenin konumuna özgü sonuçlar sunuyor. Basit görünen kullanıcı arayüzünün arkasında detaylı modellemeler ve hesaplamalar yapan yazılım, kullanıcılara sadece binalarının verimliliği değil, aynı zamanda ek maliyet, yatırım bedelleri ve yatırım geri dönüş süreleri hakkında detaylı bilgi veriyor. Bu özelliğiyle EDGE yazılımı, hem bir yeşil bina tasarlama aracı, hem de bir yatırım hesaplama aracı olarak kullanılabiliyor.🔍 

EDGE standardı, sistemin sayısal yaklaşımının çerçevesini oluşturmaktadır. Projelerin EDGE standardını sağlayabilmesi ve sertifikasyonu almaya hak kazanması için yerel standartlara uygun olarak hazırlanan referans bina ile karşılaştırıldığında işletme enerjisi tüketiminde, su kullanımında ve malzemelerdeki gömülü enerjide asgari yüzde 20’lik verimliliği sağlamak zorundadır. Enerji, su ve malzemelerde gömülü enerji alanlarının her birinde en az yüzde 20 verimliliğe erişen bir proje EDGE Yeşil Bina Sertifikası almaya uygun sayılıyor.

EDGE’de sertifikasyon süreci EDGE Yazılımı üzerinden sürdürülerek kullanım kolaylaştırılmıştır. Süreç, proje detaylarının EDGE Yazılımı’na girilmesi ile başlamaktadır. Proje yüzde 20 standarda erişiyorsa, sertifika veren bir kurumla anlaşılır ve proje için bir EDGE Denetçisi belirlenir. (EDGE sertifikası Türkiye’de ve dünya genelinde IFC’nin küresel ortakları GBCI ve SGS-thinkstep tarafından verilmektedir. Kullanımın yaygın olduğu ülkelerde ise yerel sertifika veren kurumlar devreye girmektedir.) Proje tasarımına veya uygulamasına dair belgeler müşteriler veya EDGE Uzmanları tarafından yazılıma yüklenir. EDGE Denetçileri bu belgeleri hem tasarım hem de inşaat aşamalarında denetler. Tasarım süreci sonunda proje üç yıl geçerliliği olan EDGE Tasarım Sertifikasını alarak müşterilere ve pazar paydaşlarına yeşil bina olacağını gösterir. Nihai geçerliliği olan ise, inşaat sonrası saha denetimi de yapılarak projeyi onaylayan ve projenin performansını kanıtlayan EDGE Sertifikası’dır.

Türkiye’de, ÇEDBİK (Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği) ve IFC arasında yapılan anlaşma kapsamında İstanbul, Ankara ve İzmir şehirlerinde tanıtım toplantıları ve EDGE Uzmanı yetiştirmeye yönelik teknik eğitimler verilmeye başlandı.

TURKECO, Uluslararası Finans Kuruluşu (IFC)’nin yeni sunduğu EDGE sisteminin ilk uzmanlarından oldu. Yeşil binalar tasarlamayı ve inşa etmeyi herkes için erişilebilir hale getiren EDGE Yeşil Bina sisteminin bu eğitimlerinin ülkemizde yeşil binaların yaygınlaşması için önemli bir kapı açacağını umuyor.