BEST dergisi, bina kontrol, konfor ve güvenlik sistemlerini bir arada tek bir disiplin altında toplayan ilk ve tek dergidir. Bina elektronik sistem teknolojileri alanında faaliyet gösteren tüm firmaların etkinliklerini ortak zeminde buluşturmayı amaçlayan BEST dergisi, firmalar ile müşterileri arasında bir köprü işlevi görerek sektörün gelişimini misyon edinir.

Geçiş Kontrol Sistemlerinde Nelere Dikkat Edilmesi Gerekir?

Engin ÖZER, EEC Entegre Bina Kontrol Sistemleri Mühendislik Müdürü

Geçiş kontrol sistemleri; modern binalarda giriş ve çıkışların denetimli ve izlenebilir olarak yapılması, kilit altında tutulması gereken yerler için anahtar kullanımının azaltılması, CCTV ve diğer güvenlik sistemleri de entegre ederek bina güvenlik yönetim sistemlerinin üst düzeyde sağlanması için kullanılıyor.

Geçiş kontrol sistemleri modern tesislerde giriş ve çıkışları kontrol etmek, izleyebilmek ve sınırlandırmak için kullanılan sistemlerin bütününe denir. Binalardaki turnikeler, bariyerler, asansörler, otoparklar, kapılar ve pencereler kontrolün yapıldığı yerlerdir. Sistem dış sistemler ile yazılım bazında iletişim kurabilirken giriş çıkış devreleri üzerinden de her türlü sistem ile iletişime geçebiliyor ve her türlü sistem ile entegrasyon yapabiliyor. Geçiş kontrol sistemleri temelde readerlar, kontrol panelleri, kilitler, bariyerler ve yazılımlardan oluşur.

Biyometrik Tanıma Sistemleri Nasıl Çalışıyor?

Modern binalarda tüm ana girişler kilitlenerek yetkisi olan kişilerin geçişine izin verilir. Kişilerin bu noktadan geçişi için kurulu sistemlerin çok büyük bir kısmında kart okuyucular kullanılıyor. Hatta bazılarına şifre bile girilebiliyor. Ama zamanla bu şifreler öğrenilebiliyor ya da insanlar puantaj yapılan yerlerde arkadaşının yerine de giriş çıkış yapabiliyor. Ya da kötü niyetli bir kişi bu kartı zorla ele geçirip tüm güvenlikleri aşabiliyor.

Güvenlik risklerinin yüksek olduğu yerlerde kimlik doğrulama için benzersiz bir kaynağa ihtiyaç duyuluyor. Bunun için dünyadaki her bireyin uzuvları kullanılıyor. İnsanların ölçülebilir biyolojik özelliklerinin tanınarak metrik değerlere dönüştürüldüğü cihazlara biyometrik cihazlar deniliyor. Bunlar; parmak izi okuma cihazları, damar okuma cihazları, avuç içi okuma cihazları, göz (İris) tanıma cihazları, yüz tanıma cihazlarıdır.

Temel çalışma mantığı ise; biyometrik bir cihaz ile bir adet örnek biyometrik kayıt (Enrolment) alınıyor. Kişi her cihazdan geçtiğinde alınan kayıt ile biyometrik kayıt (Enrolment) arasında kıyaslama yaparak geçiş yapan kişinin kim olduğunu anlıyor ve yetkisi varsa geçişine izin veriyor.

Günümüzde biyometrik sistemler sadece güvenlikte değil hastanelerde, cep telefonlarında, bankacılık işlemlerinde, her yerde kullanılıyor. Bir kere “enrolment” verdikten sonra her yerde kullanılabiliyor. Yüz tanıma sistemlerinde yüz için, göz tanıma sistemlerinde gözler için, avuç içi tarama sistemlerinde avuç içi için bu şekilde birkaç kez okuyucuya okutularak birden fazla biyometrik kayıt alınıyor.

Biyometrik Sistemlerinin Sık Karşılaşılan Problemleri

Tesis Güvenliğinde Geçiş Kontrol Sistemlerinin Yeri

Globalleşen dünya ile birlikte hızla artan terör faaliyetleri, cinsel saldırılar, gasp, şiddet gibi nedenler ile geçiş kontrol sistemleri tesis güvenliğinde çok önemli bir mesele haline gelmiştir. Bu nedenle bütün kamu kuruluşları, özel sektörler ve konut sahipleri güvenlik seviyelerini arttırıyor. Geçiş kontrol sistemleri bu tür eylemleri önlemeye yardımcı olabilir. Geçiş kontrol sistemleri modern tesislerde giriş ve çıkışları kontrol edebilmek, izleyebilmek ve sınırlandırmak için kullanılan sistemlerin bütününe deniyor. Binalardaki turnikeler, bariyerler, asansörler, otoparklar, kapılar ve pencereler bu kontrolün yapıldığı noktalardır. Öncelikle tüm giriş çıkışlar izinsiz hiçbir insan ya da araç girmeyecek hale getirilmelidir. Bunun için tüm giriş çıkış noktaları özel kilitler, kapılar, “Road Blocker’lar”, mantar bariyerler ile kontrollü hale getirilmelidir.

İçerde güvenli bir alan yaratılmalıdır. Tesisin güvenlik seviyesine göre içeri giren tüm objeler turnike, XRay, metal detektörü, insan kapanı, kimyasal detektörler gibi elektronik cihazlar ile taranarak her türlü silahtan arındırılmış olarak ve mümkünse polis imkanları ile GBT yapılarak güvenli alana alınmalıdır.

Tesis Güvenliğinde Biyometrik Sistemlerinin Yeri

Daha yüksek önlem gereken etkinliklerde yüz yanıma sistemleri, iris tanıma sistemleri, damar tanıma sistemleri, parmak izi tanıma sistemleri gibi gelişmiş biyometrik sistemler kullanılmalıdır.

Peki Neden?

Çünkü; kimlik doğrulama için benzersiz bir kaynağa ihtiyaç vardır. Bunun için de dünyadaki her bireyin uzuvları kullanılıyor. Biyometrik bir sistemin başarılı olması için en önemli faktörlerden biri cihazın kullanıcı tarafından kabul edilmesidir. Kullanıcı için herhangi bir rahatsızlık veya endişe yaratmamalıdır. İnsanlar cihazı kullanmaktan çekinirse, muhtemelen düzgün kullanmayacak bu da kullanıcıların içeri giriş çıkışlarında sıkıntı yaratacaktır. Biyometrik sistemler kalitesine ve cinsine göre doğru okuma oranlarına sahiptir. Doğru çalışan bir sistemde cihazın bir tane majör görevi vardır; yetkili kişileri içeri sokup yetkisiz kişileri dışarıda tutmaktır. Cihaz sürekli hatalı okumalar yapıp, yetkili kişileri içeri sokmazsa müşteriler sistemi değiştirme yoluna gider.

Biyometrik Sistemlerde Veri Güvenliği

Biyometrik veriler, bireylerden edinilen ve bunları tanımlamak için kullanılabilecek bilgileri içerir. Bu durum birçok projede gizlilik ve veri koruma konularını gündeme getirmektedir. Biyometrik veriler merkezi bir veri tabanına kaydedilirse ve veri tabanı güvenliği yeterince önemsenmemişse kolayca kopyalanabilir. Bu kopyalanan biyometrik veriler farklı amaçlar için kullanılabilir. Yüz görüntü verileri gözetim amaçlı olarak kullanılabilir ve parmak izi verileri, adli veri tabanlarına karşı kontrol edilebilir. Bu endişeler, biyometri kullanımına yönelik pek çok itirazın gelmesine neden olabilir. Bu tür kaygıların olduğu projelerde EEC biyometrik verileri bir veri tabanında kaydetmiyor. Bu bilgiler kişisel kartlarda saklanıp biyometrik kontrol sırasında kartlar ile doğrulama yöntemi kullanarak içeri girişler sağlıyor.

Biyometrik Sistemlerde Temas Zorluğu

Günümüzdeki en güvenilir ve en ekonomik biyometrik sistemler parmak izi okuyuculardır. Dünyada iki ayrı kişinin aynı parmak izine sahip olduğu bir vaka gözlemlenmemiştir. İnsan vücudunun dış derisinde bulunan her kıvrımda ter gözenekleri vardır. İnsan vücudunun en yağlı yerlerinden biri parmak uçlarıdır. Bazı kullanıcılar özellikle parmak izi okuyucuların tarayıcı kısmına dokunmakta imtina ediyor. EEC çözümlerinde temassız parmak izi okuyucu vardır. Bu cihazlarda bir boşluk olup parmağı hiçbir yere dokundurmadan içine sokarak okutabiliyor.

Biyometrik Sistemlerde Gözlerin Kırpılması

Günümüzdeki en güvenilir sistemlerden biri de iris tanımadır. Bir insanın gözü doğumunun 16. ayından itibaren bir daha değişiyor. Fakat gözler göz kapakları ile korunduğu için koruma refleksi sürekli çalışıyor. Yani bir iris okuyucuya gözlerimizi yaklaştırdığımızda refleksimiz devreye giriyor ve sürekli göz kırpmaya çalışıyor. Bunu engellemek için günümüzdeki çözümlerimizde daha uzaktan bakılarak çalışan iris okuyucular kullanılıyor. Okuyucular kişisel alana girmediğinden kişi daha rahat ve uzun süre gözlerini açık tutabiliyor.

Biyometrik Sistemlerde Şifre Kullanımı

Güvenliğin çok daha yüksek hale gelmesi istenirse daha kombine işlemler yapmak gerekiyor. Bunun için biyometrik okuyuculara şifre girme ekranları ve kart okuyucular eklenebiliyor.

Örneğin, parmak izi okuma sistemlerinde içeri girebilmek için aynı anda parmağı ve kartı okutup ön onay sonrası şifresi girerek içeriye giriş sağlanabiliyor. Bu çok yüksek bir güvenlik önlemi sağlar. Ama zayıf bir kısmı bulunuyor; o da zaman. Her yapılan işlem ilave zaman gerektiriyor. 5000 kullanıcının kaydının olduğu bir sistemde yukarıdaki işlem yaklaşık 5-10 saniye sürüyor. Sabah mesai saati başlangıcında bu 5000 kişinin tesise hemen hemen aynı anda gelmesi durumunda kapılardaki kuyrukların uzunluğunu göz önünde bulundurmak gerekiyor. EEC bu tür gereksinimlerde daha yüksek hızlı konfigrasyonlar hazırlayabiliyor.