BEST dergisi, bina kontrol, konfor ve güvenlik sistemlerini bir arada tek bir disiplin altında toplayan ilk ve tek dergidir. Bina elektronik sistem teknolojileri alanında faaliyet gösteren tüm firmaların etkinliklerini ortak zeminde buluşturmayı amaçlayan BEST dergisi, firmalar ile müşterileri arasında bir köprü işlevi görerek sektörün gelişimini misyon edinir.

“EN PAHALI SİSTEM EN DOĞRU SİSTEM DEMEK DEĞİLDİR”

BTS YANGIN GÜVENLİK YAPI TEKNOLOİJLERİ

BTS Yangın ve Güvenlik Yapı Teknolojileri şirket müdürü Levent Ceylan ile yangın algılama teknolojilerini ve bu teknolojilerin uygulama prensiplerini konuştuk.

Her firmaya, binaya ya da fabrikaya mekânın konumu ve yapısına göre yangın algılama sistemi kurulmasının firmalara sağladığı faydalar nedir?

Yangın algılama sistemi binalarda olası bir yangın çıktığında yangını ilk safhada yakalayarak o sırada bina içinde bulunan insanların güvenle tahliyesi amacı için kurulur. Ayrıca amacı da bina içindeki maddi ve manevi değerlerin zarar görmesini engellemektir. Kısacası yangın algılama sisteminin kurulmasındaki amaç can ve mal güvenliğini sağlamak. Bu nedenle yangın algılama sistemi bir bina için olmazsa olmaz bir sistemdir. Dünyada hemen hemen tüm ülkelerde yangın algılama sistemleri belli standartlara göre kurulması zorunlu kılınmıştır. Burada firma, fabrika veya mekân kelimelerini kullanmak doğru olmaz. Her bina da yangın algılama sistemi kurulmalıdır.

Endüstriyel tesislerde erken duman algılama sistemi nasıl olmalı? Sizin bu konu için ürettiğiniz çözümleriniz nelerdir?

Endüstriyel tesisleri yangın algılama gözü ile tanımlamamız ve tarif etmemiz gereklidir. Endüstriyel tesisler yangına karşı en riskli binalara sahiptir. Bu nedenle endüstriyel tesis içindeki binalarda üretim alanları, yardımcı işletme binaları, ambar veya depolar, ofis binaları gibi farklı kullanım amaçları için inşa edilmiş yapılar vardır. Bu yapıların içinde yangının çıkmasına zemin hazırlayan malzemeler, makinalar, hareketli aletler ve cihazlar bulunur ve sürekli yüksek veya alçak elektrik enerjisi altında çalışırlar. Dolayısı ile yangın riski ve yükü konut, ticaret merkezleri gibi binalara göre çok daha yüksektir. Ayrıca endüstriyel tesisler katma değeri yüksek mal ve hizmet emtiasını da bünyelerinde muhafaza ederler. Bu nedenle kıymetleri de yüksektir. Endüstriyel tesisler çevrelerindeki insanlara iş ve aş vermeleri ayrıca ülkeye ekonomik katkı sağlamaları nedeniyle ülke için çok önemlidir. Tüm bu nedenlerden dolayı endüstriyel tesislerde yangın çıkmasına müsaade edilmemesi gerekli. Yangın algılama sistemleri tam da burada devreye girip yangının ilk çıktığı anda yakalayarak işletmeyi haberdar etmesi ve işletmenin hızla yangını önlemeye yönelik harekete geçmesini sağlaması gereklidir. Yangında zaman çok önemli bir parametredir. Zira yangın ilk çıktığı safhada yavaş ilerlemekle birlikte belli bir süre sonra parabolik olarak çok hızla gelişme gösterir. İşte bu parabolik hıza erişmeden önceki bu safhaya erken yangın safhası diyebiliriz. Bu safhada yangını algılayabilirsek, yangını genişlemeden durdurma şansını sağlayabiliriz. İşte bu nedenle yangını çıktığı ilk safhada yakalamak için erken yangın (duman ve ısı) algılama sistemleri geliştirilmiştir. Erken yangın algılama sistemlerini özellikle endüstriyel tesislerde kullanmamız gereklidir. Erken yangın algılama sistemi olarak kullandığımız sistemlere gelirsek firmamızın bu konuda elinde birçok alternatif çözüm bulunur.

Bu alternatif çözümlerden;

Birincisi; hava emmeli duman algılama dedektörleridir. (Very Early Smoke Detection Apparatus). Bu dedektör aktif olarak ortamdaki havayı sürekli olarak emerek, hassas algılama hücresi içinde numune havadaki olası duman partiküllerini algılayarak yangını başlangıç aşamasında (ilk safhada) algılayabilir. Aktif hava emmeli duman dedektörleri havadaki duman partiküllerini sayabilecek teknolojiye sahiptirler.

İkinci alternatif çözümümüz fiber optik sensör kablo üzerinden yangın sırasında ortamda oluşan sıcaklık değişikliklerini farklı algoritmalar ile yakalayabilen DTS- Distributed Temperature Sensor teknolojisidir. Bu teknoloji sayesinde yangın sırasında oluşan dumanın yakalanmasının zor olduğu veya işletmenin doğası olarak ortaya çıkan duman, toz, buhar veya korozif gaz parçacıkları gibi ortamı kirleten ve yanlış alarma neden olabilecek kimyasalların bulunduğu ortamlarda hızla yangının başladığına karar verilebilir.

Yangında zaman çok önemli bir parametredir. Zira yangın ilk çıktığı safhada yavaş ilerlemekle birlikte belli bir süre sonra parabolik olarak çok hızla gelişme gösterir. İşte bu parabolik hıza erişmeden önceki bu safhaya erken yangın safhası diyebiliriz. Bu safhada yangını algılayabilirsek, yangını genişlemeden durdurma şansını sağlayabiliriz. İşte bu nedenle yangını çıktığı ilk safhada yakalamak için erken yangın (duman ve ısı) algılama sistemleri geliştirilmiştir.”

Üçüncü alternatif çözümümüz olarak belirtebileceğimiz foto duman sensörleri (video smoke imager) olarak OSID (Open area Smoke Imaging Detection) ve Video Tabanlı Yangın algılama sistemidir. Bu dedektörler havadaki duman partiküllerini karmaşık video yazılımları ve hassas CMOS kamera / perdeleri ile kolaylıkla ayırt edebilir ve doğal olarak yangını çok erken başladığı anda yakalayabilirler. Dördüncü alternatif çözümüz ise bünyesinde yangın sırasında ilk ortaya çıkan CO (Karbonmonoksit) gaz sensörünü bulunduran çok sensörlü yangın detektörleridir. Bu dedektör bünyesinde CO gaz sensörü ile birlikte optik duman sensörü ve sıcaklık sensörüde bulunur.

Geleceğin noktasal tip dedektörü olarakta gördüğüm bu dedektör sayesinde ortamdaki yangın hem hızla hem de doğru olarak (yanlış algılamaları minimuma indirerek) yakalayabilir. “Yangında zaman çok önemli bir parametredir. Zira yangın ilk çıktığı safhada yavaş ilerlemekle birlikte belli bir süre sonra parabolik olarak çok hızla gelişme gösterir. İşte bu parabolik hıza erişmeden önceki bu safhaya erken yangın safhası diyebiliriz. Bu safhada yangını algılayabilirsek, yangını genişlemeden durdurma şansını sağlayabiliriz. İşte bu nedenle yangını çıktığı ilk safhada yakalamak için erken yangın (duman ve ısı) algılama sistemleri geliştirilmiştir.” Bu kadar çeşitli alternatif erken yangın algılama dedektörlerine sahip olmak, firmamıza endüstriyel tesislerde yangın algılama sistemi tasarımı ve kurulumu yaparken esneklik ve kolaylıklar sağlar. Bunun yanı sıra biraz önce belirttiğim alternatif çözümlerden doğru sistemi seçebilmemizde firmamızın çok önemli bir ayrıcalığıdır.

BTS olarak hizmetlerinizden bahseder misiniz?

Firmamız 20 yılı aşan faaliyeti içinde en önemli çalışma konuları; Yangın Algılama ve Alarm Sistemleri;

• Adreslenebilir Yangın Alarm Sistemleri, • Analog Adreslenebilir Yangın Alarm Sistemleri,

• Multilogic Algoritma Tabanlı İnteraktif Yangın Alarm Sistemleri,

• Konvansiyonel Yangın Alarm Sistemleri,

• Exproof Yangın Alarm Cihazları

• Hava Emişli Çok Hassas Erken Duman Algılama Üniteleri,

Lineer Sıcaklık Algılama Sistemleri,

•Özellikle Raylı ve Otoyol Tünelleri için Geliştirilmiş Fiber Optik Doğrusal Yangın Algılama Sistemleri

Gazlı Yangın Söndürme Sistemleri;

• Çevre Dostu Temiz Gazlı Yangın Söndürme Sistemleri,

• Özel Aerosol Gazlı Yangın Söndürme Üniteleri

Pasif Yangın Koruma ve Yangın Durdurucu Özel Malzemeler;

• Elektrik Kabloları için Özel Yangın Durdurucu Kaplama Malzeme,

• Elektrik Kablo Geçiş Yolları ve Şaftlar için Özel Yangın Durdurucu Malzemeler,

• Çelik Yapı Konstrüksiyonu için Özel Yangın Durdurucu Kaplama Malzemeler,

• Tahta Yapı Konstrüksiyonu için Özel Yangın Durdurucu Kaplama Malzemeler,

• Bina Boşlukları ve Dilatasyon Boşlukları için Özel Yangın Durdurucu Malzemeler

Gaz Algılama ve Alarm Sistemleri;

Analog Patlayıcı Gaz Sensörleri,

Analog Toksik Gaz Sensörleri,

Kapalı Otoparklar için Özel CO Gaz Algılama ve Alarm Sistemleri,

Bina Güvenliği ve Kontrol Sistemleri;

• Kartlı Giriş ve Kapı Kontrol Sistemleri,

• Turnike ve Bariyer Sistemleri,

• Bina İzleme ve Kontrol Sistemi; IP CCTV

• Güvenlik ve Ev Otomasyon Sistemleri

• Seslendirme ve Acil Anons Sistemi,

• İtfaiyeci ve / veya Acil Durum Telefon Sistemleri,

• Mühendislik ve Projelendirme,

• Proje Yönetimi ve Sözleşme Yapılması,

• Montaj Süpervizyonu, Montaj işleri,

• Sistem Tasarımı ve Malzeme Temini,

• Sahada Sistem Testi ve Devreye Alma,

• Müşteri Eğitimi,

• Satış Sonrası Bakım, Servis Hizmeti ve Sözleşme Yapılması

Son dönemlerde hangi projelerde yangın algılama sistemleri konusunda çözüm üretmek için yer aldınız?

Son yıllarda özellikle endüstriyel tesisler; fabrikalar, silolar, depolar, tüneller ile ticari binalar olarak adlandırdığımız ticaret merkezleri, ofis binaları ve hotellerde oldukça fazla sayıda sistem kurma şansı yakaladık. Bu şansı firmamızın 20 yılı, kişisel olarak benim 35 yılı geçen iş tecrübesi ve yukarıda belirttiğim erken yangın algılama teknolojilerine sahip olduğumuz için kendimiz yarattık. Özellikle devletimizin karayolu, otoyolu ve raylı yollara yaptığı yatırımlar nedeni ile otoyol ve raylı yollar üzerindeki tünellerde fiber optik doğrusal yangın algılama sistemleri tesis ettik. Yeni bitirdiğimiz ve devam eden işlerimiz arasında;

• Balıkesir Cargill Turyağ fabrikası,
• Adapazarı Ege Kimya fabrikası,
• Tuzla Siegwerk Mürekkep fabrikası,
• Tuzla Gratis Logistik Deposu,
• Tuzla Arveto Lojistik Deposu,
• Mersin Karayar Tünelleri,
• Trabzon – Gümüşhane Tünelleri,
• Manisa – İzmir Sabuncubeli Tüneli,
• Artvin Ripaj Tünelleri,
• TCDD Eskişehir – Ankara Hızlı Tren Tünelleri,
• Adana Organize Sanayi Bölgesi kablo galerileri,
• TOSB / Pimsa Otomotiv Tekstil fabrikası,
• QNB Finansbank Eskişehir Arşiv Binası,
• İstanbul Havalimanı Araç Tünelleri,
• Çerkezköy Deva İlaç fabrikasıdır.

Ayrıca yine fiber optik teknolojisini kullanarak DAS – Distributed Acoustic Sensor – sistemleri ile çevre güvenlik sistemleri kuruyoruz. Bu sistemler adı üstünde dijital sistemler olup en alt uç’taki algılayıcılardan (sensör kablo) başlayıp en üst uç’taki karar vericilere kadar tüm sistem dijital sinyaller ile çalışıyor. Bu cihazlar arasındaki haberleşmede dijital veri akışı ile yapılır. Bu konuda firmamız çok yakın bir zaman önce “YSK / Aytek Sitesi” tel çit güvenlik sistemini kurmuş ve site yönetimine teslim etmiştir.

Yangından korunma sisteminde BTS olarak en ağırlık verdiğiniz konu nedir?

BTS olarak yangından korunma sistemleri firmamızın en önemli konularındandır. Yangından korunma sistemleri çok geniş yelpazesi olan birçok farklı disiplini içinde barındıran birbirini tamamlayan sistemlerden oluşur. Bu konu içinde firmamızın faaliyet alanına giren;

1.Yangın algılama ve alarm sistemleri,
2.Otomatik temiz gazlı söndürme sistemleri,
3.Yangın yalıtımıdır.

Bunlar içinde 1. sırada bulunan yangın algılama sistemleri en öncelikli ve ağırlık verdiğimiz konu. Yangın algılama sistemleri içinde ise;
1.Konvansiyonel yangın algılama sistemleri,
2.Analog adresli yangın algılama sistemleri,
3.Dijital adresli algoritma tabanlı yangın algılama sistemleri,
4. Çok sensörlü akıllı adreslenebilir yangın algılama sensörleri,
5. Aktif hava emmeli duman algılama sistemleri,
6. Video tabanlı yangın algılama dedektörleri,
7. Açık alan çift ışın tipi akıllı ışın tipi duman dedektörleri,
8. Konvansiyonel eriyen telli doğrusal kablo tipi sıcaklık dedektörleri,
9. Fiber optik kablo sensörlü doğrusal yangın algılama sistemleridir.

2019 yılındaki hedefleriniz ve içerisinde yer alacağınız projeler nelerdir?

Geçmişte kazanmış olduğumuz tecrübeler ile 2019 yılında endüstriyel tesisler ve ticari binalar bizim için hedef müşterilerdir. Özellikle işletmeye alınmış ancak ilk yatırım sırasında mal sahibi (son kullanıcı) tarafından yeterince doğru etüt edilmeden tamamlanan işletmelerin karşı karşıya oldukları riskleri tespit ederek bu işletmelere sahip olmaları gereken doğru çözümleri ve alternatif yangın algılama metotlarını kullanarak tesis etmek hedeflerimiz içinde en önemli yeri tutuyor.

Yangın algılama sistemleri kurulurken uyulması gereken standartlar nedir?

Yangından korunma sistemleri içinde önemli bir yere sahip olan yangın algılama sistemleri tüm dünya ülkelerinde idari otoriteler tarafından belirlenmiş standartlara sahiptirler. Özellikle gelişmiş ülkeler ve kültür seviyesi yüksek ülkelerde bu standartlar çok güçlüdür. Hem idari otorite tarafından yakından takip edilip sürekli güncellenirler hem de son kullanıcı, sigorta firmaları, müteahhit firmalar ve sistem kurucuları tarafından da titizlikle ele alınarak projelendirilir ve imal edilirler. Ülke standartları içinde en eski ve dünya üzerinde en çok kullanılan yangın standartlarından birisi ABD tarafından geliştirilmiş NFPA standartıdır. Diğer en önemli ve dünya üzerinde en çok kabul görmüş standart ise EN (European Norm) standartı olup ülkemizde de siyasi otorite tarafında kabul edilmiş tek standarttır. Öyle ki örneğin yangın algılama sistemleri için EN54 standartı kullanılır ve Türkiye Cumhuriyeti Gümrük İdaresi aldığı bir karar ile EN54 onayı olmayan hiçbir yangın algılama cihazını veya sistemini Türkiye sınırlarına sokmamakta. Bu nedenlerden dolayı firmamız ülkemizde geçerli olan EN standartlarını dikkate alarak çalışır.

Yangın riski yüksek tesislerde kullanılan ürünler hangi özelliklere sahip olmalı?

Yangın riski yüksek tesislerde kullanılacak ürünler her şeyden önce tesisin yangın yükü ve riski dikkate alınarak doğru seçilmelidir. En pahalı cihaz veya sistemin bu tesislerde kullanılması uygun olmayabilir. En pahalı sistem en doğru sistemdir demek değildir. Bu nedenle riskli tesisler yangından korunma sistemleri açısından dikkatlice etüt edilmeli ve doğru cihaz ve sistemler seçilerek kullanılmalıdır. Tabiki seçilen cihazlar güvenilir olmalıdır. Cihazların güvenilirliği ise ancak EN standartlarına olan uyumu ile belirlenebilir. Bu nedenle firmamız EN standartlarına uygun olduğunu kanıtlayan 3. parti bağımsız test laboratuvarlarından onay almış cihaz ve sistemleri tercih eder. Firmamızca onayı (VdS, LPCB, Intertek gibi) olmayan cihazlar kesinlikle kullanılmaz. Tabi ki doğru seçilmiş onaylı cihazların da sahada doğru monte edilmesi ve kurulması gereklidir. Yani yüksek riskli tesislerde kullanılacak cihazların;

1. İşletmeye uygun doğru seçilmiş olması,

2.onaylı olmaları ve

3. sahada doğru uygulanmaları gereklidir.